tarlasera
tarlasera SATIN AL
Kapat

22.08.2021

Ayçiçeğini tohumların birliği kurtaracak

aycicegini-tohumlarin-birligi-kurtaracak2.jpg

Kuraklığa çok daha dayanıklı ayçiçeği tohumları geliştirmeyi amacıyla Trakya'da yürütülen ıslah çalışmaları bitkinin ABD’de ve Türkiye'deki gen kaynaklarını bir araya getiriyor.

Küresel iklim değişikliği etkilerini doğa ve insan yaşamında her geçen gün daha çok hissettiriyor. Dönüşümün çevresel birer sonucu olan sel baskınları ve orman yangınları şu günlerde Türkiye’de ardı ardına yaşanırken, ortaya çıkan acı bilanço da iklim kriziyle daha net bir yüzleşmenin gerekliliğini ortaya koyuyor.

Çevresel dengeyi ve insan yaşamını tehdit eden tüm bu afetlerin de ötesinde, sıcaklık ortalamalarının giderek artmasıyla birlikte farklı coğrafyalardan kuraklık haberleri de sıklaşmaya başladı. Kuraklığın yıkıcı etkilerini anlamak ve işin ciddiyetine varmak için bakılması gereken ilk nokta ise bitkisel üretimden başkası değil!

Son 91 yılın en kurak Trakya’sı

Verim kayıplarının yanı sıra artan hastalık ve zararlılarla kendini belli eden kuraklık süreci Türkiye için de yine aynı derecede acil ve güçlü bir tehdit oluşturuyor. İlk olarak 2019’da düşüşe geçen ve geçtiğimiz yıl rekor seviyelere kadar inen yağış ortalamaları pek çok bölgede tarım arazilerini susuz bırakmış, kuraklığın boyutları ise ürün rekoltelerine yansımıştı.

aycicegini-tohumlarin-birligi-kurtaracak3.jpg

2020 yılının ikinci yarısında son 91 yılın en kurak dönemini yaşayan Trakya’da da tarım denilince akla gelen ilk ürün olan ayçiçeğinde üretim beklentilerin altında kaldı. Ürün kayıplarının yanı sıra Covid-19 salgınıyla birlikte hızla yükselmeye başlayan yurtiçi ayçiçek yağı fiyatlarında bu senenin başı itibariyle deyim yerindeyse astronomik boyutlara ulaştı.

Amerikan tohumları Türk tohumlarıyla buluşuyor

Çevresel şartlar ve su kaynaklarına bağlı olarak gelecek yıllarda da zor sezonlara gebe olan Türkiye tarımında kuraklık süreçlerinden en az etkilenen bölgenin Trakya olacağı tahmin ediliyor. Bu da Trakya ve bu coğrafyada yetişen ürünlerin yakın gelecekte bitkisel üretimde çok daha kilit bir role yükseleceğinin göstergesi.

İşte bu nedenle, her şeyden önce Trakya’da ayçiçeği tarımını geleceğe taşıyabilmek için ithalatı arttırmak gibi uzun vadede sorunları daha da büyüten geçici çözümler yerine kalıcı adımlar atmak gerekli. Trakya Üniversitesi’nde yürütülen ayçiçeği tohum ıslah çalışmaları da işte bu yöndeki umut verici gelişmelerden biri.

Ayçiçeğini tohumların birliği kurtaracak!

Trakya Üniversitesi (TÜ) Bilimsel Araştırma Projesi ve TÜBİTAK’ın ortaklığında kurulan Dünya Ayçiçeği Koleksiyonu Bahçesi’nde sürdürülen projenin amacı şiddetli kuraklık şartlarına dayanıklı yeni ayçiçeği tohumları geliştirmek. Bunun için araştırmacılar bitkinin anavatanı olan Kuzey Amerika’ya özgü türlerden ele ettikleri genler ile Türkiye’deki ayçiçeği gen kaynaklarını bir potada eritiyor.

 

Parola: Daha az su!

TÜ Genetik ve Biyomühendislik Bölümü Başkanı ve Bitki Islahı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Yalçın Prof. Dr. Yalçın Kaya, ABD’deki Nevada çölünde ya da Rocky Mountains’in yüksek rakımlı alanlarında yetişen ayçiçeği türlerini inceleyerek kuraklığa dayanıklı genleri belirlediklerini, ardından bu genleri melezleme yöntemiyle Trakya bölgesinde ekimi yapılan türlere aktardıklarını söylüyor.

Kuraklığın dünya genelinde en çok yazlık ürünleri etkilediğine dikkat çeken Kaya, “Bu yüzden esas hedefimiz çok daha az su kullanımıyla istediğimiz yüksek verimleri elde edebilmek. Nasıl bulaşık ya da çamaşır makineleri artık çok az suyla kiri temizliyorsa, biz de aynı yöntemle çok az suyla gelişimini gerçekleştirerek yetişebilen kuraklığa dayanıklı çeşitler geliştiriyoruz” diye konuşuyor.


Yorumlar
    Bu yazı için henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.
Yorum Yaz

Yorumunuz Gönderildi

E-Bülten

Başka yerde bulamayacağınız tarım ve kültür haberlerini düzenli olarak almak için aşağıdaki kutucuğa e-posta adresinizi yazın ve gönder butonuna tıklayın; tarlasera e-bülten adresinize gelsin!

En Çok Okunanlar

Tarımda yeni ufukları su mercimeği açacak

Tarımda yeni ufukları su mercimeği açacak

Bitki bilimi insanlığı yakın geleceğe hazırlamak için daha sürdürülebilir gıdalar geliştirmenin peşinde. Araştırmacıların bu açıdan rol model olarak önerdikleri bitki ise hem tanıdık hem yepyeni bir isim!

Bu koyu rengin bir anlamı var!

Bu koyu rengin bir anlamı var!

Antioksidan özelikleriyle bilim insanlarının dikkatini çeken aronya, siyaha çalan kopkoyu mor rengini de bu yönüne borçlu. Meyve kısa bir süre önce adapte olduğu Türkiye topraklarında da üretimini hızla arttırıyor.

Kadınlar tarımda da duvarları yıkıyor

Kadınlar tarımda da duvarları yıkıyor

Hindistan’da özelleştirme ve desteklerin kaldırılmasını öngören yeni tarım yasasına karşı eylemlerde beşinci aya girildi. Tarımsal üretim ve işgücünde önemli paya sahip kadınların mücadeleye verdiği katkı ise büyük anlam taşıyor.

Sel sularına direnen domatesler geliyor

Sel sularına direnen domatesler geliyor

İklim değişikliğine paralel olarak sıklaşan sel afetlerinin etkilerine karşı dirençli domates çeşitleri geliştirmek için Mersin'de çalışma başlatıldı.

Doğaya karşı kazanmak kaybetmek demek!

Doğaya karşı kazanmak kaybetmek demek!

Üst üste yaşanan afetlerin Türkiye tarımındaki etkisini inceleyen tarlasera'ya bu ay Dijital Tarım ekinin yeni sayısı da eşlik ediyor.