tarlasera
tarlasera SATIN AL
Kapat

15.2.2016

Yabani domateslerin baş döndürücü evrimi

Yabani domateslerin baş döndürücü evrimi

Domates yalnızca sofralarda değil doğada da büyük bir çeşitlilik gösteriyor. Araştırmalara göre yabani domates türlerindeki zenginliğinin temelinde bitkinin genetik evrimdeki başarısı var.

Domates dünyada en çok çeşitlilik gösteren tarım ürünlerinden biri. Bu hem ticari hem de yabani çeşitler için geçerli. Michigan ve Indiana Üniversitelerinin ortaklaşa yürüttüğü çalışma, yabani domates türlerindeki çeşitliliğin nedenlerini ortaya koydu.

Genetik zenginlik domatesin kendi başarısı

Buna göre domatesin genetik kaynakları doğada çok yoğun bir etkileşime giriyor. Böylece bitkilerin evrim süreci göz önüne alındığında “çok hızlı” denebilecek bir zaman içinde çok sayıda yeni varyasyon oluşuyor.

Bu sayede domatesin ekolojik değişimlere hızla uyum sağlama yeteneği açıklığa kavuşmuş oluyor. Bu becerinin altında 3 faktör yatıyor: Geçmişten gelen genetik havuzdan en doğru genlerin seçilmesi, türler arasındaki “introgresyon” adı verilen gen aktarımı ve genetik mutasyonların hızlı birikimi.

Melezleme çalışmalarına katkı sağlayacak

Michigan Üniversitesi Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Bölümü’nden James Pease’e göre elde edilen veriler, son yıllarda gelişen genetik mühendislikten ziyade geleneksel melezleme çalışmalarına büyük katkı sağlayacak. Pease, “Böylece çapraz ıslah tekniklerinin iklim değişikliğine daha dayanıklı yeni çeşitler üretebilmesi kolaylaşacak” diye konuşuyor.

yabani-domateslerin-bas-dondurucu-evrimi1.jpg

Islahçılar için büyük bir kaynak

“Yabani domatesler bizim her gün tükettiğimiz ıslah edilmiş çeşitlerden çok farklı özelliklere sahip olabilir. Ama genetik açıdan onlarla şaşırtıcı derecede benzerlik taşıyorlar” diyen Indiana Üniversitesi’nden Leonie Moyle, bunların arasında potansiyel değere sahip çok sayıda tür olduğunu belirtiyor: “Bitki ıslahçıları melezleme yöntemiyle bu türlerin bazı özelliklerinden faydalanarak yepyeni ticari çeşitler geliştirebilecek.”

Çeşitliliğin merkezi And dağları

Dünyada yabani domates türlerinin en çok görüldüğü bölge Güney Amerika’da bulunan And dağları. Ekip de çalışmalarını bu bölgede yoğunlaştırmış durumda. ABD Ulusal Bilim Vakfı da (NSF) projeye 1,18 milyar dolarlık destek sunuyor.

Charles Darwin’in de Galapagos adaları dahil olmak üzere bu bölgede yabani domates türleri üzerine çok sayıda araştırma yaptığını hatırlatan Indiana Üniversitesi’nden Leonie Moyle, “Bu domatesler, yaklaşık 200 yıl sonra bugün de hala bitkilerin evrimini daha iyi kavramamıza yardımcı oluyor” diyor.


Yorumlar
Yorum Yaz

Yorumunuz Gönderildi

E-Bülten

Başka yerde bulamayacağınız tarım ve kültür haberlerini düzenli olarak almak için aşağıdaki kutucuğa e-posta adresinizi yazın ve gönder butonuna tıklayın; tarlasera e-bülten adresinize gelsin!

En Çok Okunanlar

Koronavirüsün panzehiri bu bitkide mi gizli?

Koronavirüsün panzehiri bu bitkide mi gizli?

Covid-19'a karşı hem aşı hem de daha etkili bir tedavinin yolları aranırken, kimi uzmanlar “pelin otu” olarak bilinen Artemisia bitkisi üzerinde duruyor.

Sanayi domatesinde söze sadakat aranıyor!

Sanayi domatesinde söze sadakat aranıyor!

İklim ve hastalık yönünden zorlu bir sezon geçiren tarla domatesinde piyasa fiyatları maliyetlerin çok altına düştü. Üreticiler fabrikaların sezon başı taahhüt ettikleri fiyatlardan alım yapmasını bekliyor.

tarlasera 10 yaşında!

tarlasera 10 yaşında!

Yolculuğuna bundan tam 10 yıl önce başlayan Aylık Tarım ve Kültür Dergisi tarlasera, yeni bir on yıla ilk günkü heyecanıyla, ama çok daha güçlü ve büyüyen hedefleriyle giriyor.

Kazancın yeni adı turfanda bodur elma

Kazancın yeni adı turfanda bodur elma

Mersin-Erdemli’de sebzecilikten turfanda bodur elma yetiştiriciliğine yönelen üreticiler hem erkenci hem de kaliteli ürün elde etmenin avantajını yaşıyor.

Bu köyün tarihini kadınlar yazıyor!

Bu köyün tarihini kadınlar yazıyor!

Artvin-Yusufeli’nde kadınların kurduğu kooperatif yakaladığı başarıyla kadınların tarımdaki dönüştürücü gücünü kanıtlıyor.