tarlasera
tarlasera SATIN AL
Kapat

19.02.2021

Gübrede artan destekler fiyatlarla yarışabilecek mi?

gubrede-artan-destekler-fiyatlarla-yarisabilecek-mi2.jpg

Bitki beslemede ağırlaşan maliyetler karşısında üretici desteklerinin yüzde 100 arttırılacağı duyuruldu. Ancak 2020 başına oranla gübre fiyatlarındaki artış da yakında aynı seviyeye ulaşacağa benziyor. Enflasyona dair en iyimser tahminler ise sonbaharı işaret ediyor.

Döviz kurlarında uzun süreden beri yaşanan artışla Türkiye tarımının içine düştüğü finansal darboğaz en yoğun şekilde ithalata bağlı üretim kalemlerinde yaşanıyor. Dışa bağımlılığın üst düzeyde olduğu ayçiçeğinde rekor seviyelere ulaşan fiyat artışları bunun ürün bazındaki en canlı örneği. Üreticilerin girdi maliyetlerindeki yükseliş ise bir bütün olarak tarım sektörünün soluğunu kesiyor.

Üretimin olmazsa olmazı olan bitki besleme ürünleri, yaşanan bu enflasyonun sıcak karnını oluşturuyor. Yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgının gölgesinde geçen son 1 yıl içinde gübre fiyatları aslında küresel çapta hızlı bir artış eğiliminde. Ancak bitki beslemenin ithal gübrelere bağımlı olduğu Türkiye gibi ülkelerde bu artış daha dramatik şekilde yaşanıyor.

Hububatta dekar başına 8 TL destek verilecek

Zamlar karşısında çoğu üreticinin ilk feragat ettiği girdi kalemi olan gübrede yaşanan krize dair uzun süredir beklenen adım ise dün itibariyle atıldı ve gübre desteklerinde yüzde 100 oranında artış yapılacağı açıklandı. Buna göre dekar başına 8 TL gübre desteği uygulanan hububat ürünlerinde bu tutar 16 TL’ye, organik ve organomineral gübre kullanan üreticilere dekar başına verilen ek 10 TL’lik destek ise 20 TL’ye yükselecek.

gubrede-artan-destekler-fiyatlarla-yarisabilecek-mi1.jpg

Gübrenin destek bütçesi daraltılmıştı

Kasım ayında açıklanan 2021 bütçesinde tarımsal desteklere ayrılan payda artış yaşanmazken, gübreye ayrılan destek bütçesi ise yüzde 6,2 oranında daralarak 788 milyon TL’ye gerilemişti. Dün duyurulan destek artışıyla birlikte bu tutar da iki katına çıkarak 1 milyar 576 milyon TL’ye ulaşacak.

Mazot desteğiyle birlikte verilen gübre destekleri geçtiğimiz yıl bitki besleme uygulamalarının yoğunlaştığı Mart-Nisan sürecinde üreticilere ulaştırılmıştı. Bu sezonki destek ödemelerinin tarihi ise henüz belirsiz. Ancak ödeme tarihlerinden de önce gelen bir soru var; o da açıklanan yüzde 100’lük artışın maliyet sorununa çözüm olup olamayacağı.

Bir yılda yüzde 53-87 enflasyon

Üreticilerin en çok kullandığı bitki besleme ürünü olan üre gübresinde Türkiye ihtiyacının yalnızca yüzde 15’ini kendi üretiyor, yüzde 85’lik tüketim ise yurtdışından tedarik ediliyor. Bugün itibariyle üre gübresinin ortalama fiyatı ton başına 3 bin TL civarına yerleşmiş durumda. Bu, 2020 yılı Ocak ayına oranla yüzde 82’lik bir artışa denk geliyor.

gubrede-siki-takip-donemi-basliyor3.jpg

Verimliliğin diğer bir kritik öğesi olan DAP gübresi ise 1 yıl içinde en çok fiyat artışı yaşanan ürün. Bir ton DAP gübresinin fiyatı yüzde 87’lik bir artışla 3 bin 500 TL’ye yaklaştı. Aynı zaman diliminde amonyum sülfat fiyatları yüzde 74 artarak bin 650 TL, yüzde 53 zamlanan 15-15-15 taban gübresinin fiyatı ise ton başına 2 bin 600 TL’ye yükseldi.

Fiyatlar en erken sonbahara kadar durulmayacak

Yüzde 53 ile 87 arasında yaşanan bu enflasyon karşısında desteklerin yüzde 100 artması ilk bakışta üreticiyi avantajlı kılıyor. Ancak bunun için önce fiyatlardaki tırmanışın durması gerekli. Ancak ne yazık ki mevcut grafikler bunun tersini söylüyor. Yalnızca üre gübresinde Türkiye’nin ithalat yaptığı ülkelerin özellikle Kasım ayından bu yana sık sık fiyat arttırıyor olması bile enflasyonun devam edeceğinin bir işareti.

Uzmanlar da küresel bitki besleme pazarında yaşanan bu ateşin bir süre daha sönmeyeceği uyarısını yapıyor. ABD’deki Kansas Devlet Üniversitesi’nden tarım ekonomisti Gregg Ibendahl da onlardan biri. Gübre fiyatlarının en erken 2021 sonbaharına kadar yükselmeye devam edeceğine dikkat çeken Ibendahl, özellikle amonyum bazlı bitki besleme ürünlerinin yaz aylarında bir önceki yıla oranla yüzde 50 artışa sahne olabileceği uyarısını yapıyor.

Gübrede artan destekler fiyatlarla yarışabilecek mi?

Azotlu gübrelerde yeni zamlara hazır olmalı

Bitki besleme sektörünün 2021 tahminlerinde pandemi sürecinin yanı sıra tedarikçi ülkelerde pazarın izlediği seyre de dikkat çekiliyor. Hollanda merkezli Rabobank’in yayımladığı araştırmada dünyanın en büyük gübre ihracatçısı olan Çin’in özellikle DAP ve üre gübresinde azalan ihracatının büyük bir arz boşluğu yarattığı belirtilirken, Avrupa genelinde üre ve amonyum sülfat gibi azotlu gübrelerde fiyat artışının sonbahar ekimlerine kadar süreceği öngörülüyor.

Oyunu yeni baştan kurmak gerekiyor

Tüm dünyanın her gün yeni bir gelişmeye uyandığı Covid-19 salgınının yarattığı ortam içinde bulunduğumuz yıla dair yakın vadeli tahminleri bile zorlaştırsa da, gübre pazarına dair öngörüler şu görüşte birleşiyor: Fiyat eğrisi bir süre daha sağ üst köşeyi göstermeye devam edecek. Bu da, enflasyonun yakın zamanda pandemi öncesine göre yüzde 100’lük eşiği geçebileceği anlamına geliyor.

Ne olursa olsun, son 3 yıldır dekar başına 4 ve 8 TL standardına oturmuş olan gübre desteklerinin iki katına çıkması üreticiye bir nebze nefes aldırmaya aday. Ancak bu nefesin düzenli ve sağlıklı devam etmek zorunda. Bunun için de hem gübrede, hem de maliyet tablosunun yine geçmişi mumla arattığı tohum ve zirai ilaç gibi üretimin diğer sacayaklarında da oyunun en baştan, yerli üretimden yana kurulması gerekiyor.


Yorumlar
    Bu yazı için henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.
Yorum Yaz

Yorumunuz Gönderildi

E-Bülten

Başka yerde bulamayacağınız tarım ve kültür haberlerini düzenli olarak almak için aşağıdaki kutucuğa e-posta adresinizi yazın ve gönder butonuna tıklayın; tarlasera e-bülten adresinize gelsin!

En Çok Okunanlar

Kadınlar tarımda da duvarları yıkıyor

Kadınlar tarımda da duvarları yıkıyor

Hindistan’da özelleştirme ve desteklerin kaldırılmasını öngören yeni tarım yasasına karşı eylemlerde beşinci aya girildi. Tarımsal üretim ve işgücünde önemli paya sahip kadınların mücadeleye verdiği katkı ise büyük anlam taşıyor.

Soğanın beklenen koşusu ne zaman başlayacak?

Soğanın beklenen koşusu ne zaman başlayacak?

İstikrarlı bir pazar talebi olan soğan, bu avantajın yanına ihracat gücüne de eklemeye hazırlanıyor. Ancak bu potansiyeli gerçekleştirmenin önündeki engellerin aşılması gerek. Bu engellerin başında ise iki güncel sorun olan kuraklık ve yükselen girdi maliyetleri var.

Bu koyu rengin bir anlamı var!

Bu koyu rengin bir anlamı var!

Antioksidan özelikleriyle bilim insanlarının dikkatini çeken aronya, siyaha çalan kopkoyu mor rengini de bu yönüne borçlu. Meyve kısa bir süre önce adapte olduğu Türkiye topraklarında da üretimini hızla arttırıyor.

Tarlaların gizemi ekin çemberlerinin öyküsü

Tarlaların gizemi ekin çemberlerinin öyküsü

Yıllar önce bir “şaka” ile başlayan, ardından bir gizem bulutuna dönüşen ekin daireleri, bugün ise sanatçıları, üreticileri, girişimcileri ve tarıma ya da görsel sanatlara meraklı pek çok insanı bir araya getiren bir kültür öğesi olarak arazileri süslemeye devam ediyor.

tarlasera Nisan sayısı okurlarıyla buluştu!

tarlasera Nisan sayısı okurlarıyla buluştu!

Girdi maliyetleri ile destekler arasındaki kritik denklemi masaya yatıran tarlasera bu ay da okurlarına dopdolu bir içerik sunuyor.