tarlasera
tarlasera SATIN AL
Kapat

15.2.2016

Yabani domateslerin baş döndürücü evrimi

Yabani domateslerin baş döndürücü evrimi

Domates yalnızca sofralarda değil doğada da büyük bir çeşitlilik gösteriyor. Araştırmalara göre yabani domates türlerindeki zenginliğinin temelinde bitkinin genetik evrimdeki başarısı var.

Domates dünyada en çok çeşitlilik gösteren tarım ürünlerinden biri. Bu hem ticari hem de yabani çeşitler için geçerli. Michigan ve Indiana Üniversitelerinin ortaklaşa yürüttüğü çalışma, yabani domates türlerindeki çeşitliliğin nedenlerini ortaya koydu.

Genetik zenginlik domatesin kendi başarısı

Buna göre domatesin genetik kaynakları doğada çok yoğun bir etkileşime giriyor. Böylece bitkilerin evrim süreci göz önüne alındığında “çok hızlı” denebilecek bir zaman içinde çok sayıda yeni varyasyon oluşuyor.

Bu sayede domatesin ekolojik değişimlere hızla uyum sağlama yeteneği açıklığa kavuşmuş oluyor. Bu becerinin altında 3 faktör yatıyor: Geçmişten gelen genetik havuzdan en doğru genlerin seçilmesi, türler arasındaki “introgresyon” adı verilen gen aktarımı ve genetik mutasyonların hızlı birikimi.

Melezleme çalışmalarına katkı sağlayacak

Michigan Üniversitesi Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Bölümü’nden James Pease’e göre elde edilen veriler, son yıllarda gelişen genetik mühendislikten ziyade geleneksel melezleme çalışmalarına büyük katkı sağlayacak. Pease, “Böylece çapraz ıslah tekniklerinin iklim değişikliğine daha dayanıklı yeni çeşitler üretebilmesi kolaylaşacak” diye konuşuyor.

Islahçılar için büyük bir kaynak

“Yabani domatesler bizim her gün tükettiğimiz ıslah edilmiş çeşitlerden çok farklı özelliklere sahip olabilir. Ama genetik açıdan onlarla şaşırtıcı derecede benzerlik taşıyorlar” diyen Indiana Üniversitesi’nden Leonie Moyle, bunların arasında potansiyel değere sahip çok sayıda tür olduğunu belirtiyor: “Bitki ıslahçıları melezleme yöntemiyle bu türlerin bazı özelliklerinden faydalanarak yepyeni ticari çeşitler geliştirebilecek.”

Çeşitliliğin merkezi And dağları

Dünyada yabani domates türlerinin en çok görüldüğü bölge Güney Amerika’da bulunan And dağları. Ekip de çalışmalarını bu bölgede yoğunlaştırmış durumda. ABD Ulusal Bilim Vakfı da (NSF) projeye 1,18 milyar dolarlık destek sunuyor.

Charles Darwin’in de Galapagos adaları dahil olmak üzere bu bölgede yabani domates türleri üzerine çok sayıda araştırma yaptığını hatırlatan Indiana Üniversitesi’nden Leonie Moyle, “Bu domatesler, yaklaşık 200 yıl sonra bugün de hala bitkilerin evrimini daha iyi kavramamıza yardımcı oluyor” diyor.


Yorumlar
    Bu yazı için henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.
Yorum Yaz

Yorumunuz Gönderildi

E-Bülten

Başka yerde bulamayacağınız tarım ve kültür haberlerini düzenli olarak almak için aşağıdaki kutucuğa e-posta adresinizi yazın ve gönder butonuna tıklayın; tarlasera e-bülten adresinize gelsin!

En Çok Okunanlar

Flaş karar! Biyoyakıt kullanımı zorunlu oluyor

Flaş karar! Biyoyakıt kullanımı zorunlu oluyor

Akaryakıtta yüzde 5 oranında biyodizel kullanımının zorunlu hale getirilmesi kararı bitkisel yağ üretimini doğrudan etkileyecek.

tarlasera Haziran sayısı çıktı!

tarlasera Haziran sayısı çıktı!

Haziran sayısı ile okurlarının karşısına çıkan tarlasera’nın bu ayki içeriği yine dopdolu.

Yağışlar tarıma ne getirdi, ne götürdü?

Yağışlar tarıma ne getirdi, ne götürdü?

Sağanak ve dolu fındık ve meyveciliği olumsuz etkilerken tarla bitkilerinde rekolte artışı bekleniyor.

Türkiye tarımının serüveni bu okulun tarihinde gizli

Türkiye tarımının serüveni bu okulun tarihinde gizli

Mezunları arasında Mehmet Akif Ersoy’un da bulunduğu Halkalı Ziraat Yüksek Okulu, Türkiye’de tarım eğitiminin en önemli sembollerinden biri.

Tarlaların arabaları

Tarlaların arabaları

Tarımsal üreticilere yönelik üretilen arazi motorları, tarla koşullarında ulaşım için traktör kullanma sorununu da giderecek cinsten.